Włochy

Pod względem ilości wyprodukowanego wina, przodujący kraj na świecie, przed Francją i Hiszpanią. Dawniej, z powodu ograniczeń dewizowych, pijaliśmy tam głównie tańsze gatunki chianti i valpolicella. Chociaż i dzisiaj pod cudownym włoskim niebem smakują nam znakomicie. Po powrocie do kraju zdecydowanie gorzej. Wśród wielkich win niewątpliwie wszyscy wymienimy Barolo i Barbaresco, no może Brunello. Owszem większość z nas słyszała o Est! Est! Est! di Montefiascone z Lacjum, Lacryma Christi del Vesuvio z Kampanii, wzmacnianych sycylijskich Marsala czy supertoskanach.

Jednak Włochy to kraj ogromnych możliwości i ogromnych niespodzianek. Produkuje się tu wina w zadziwiająco wielu odmianach i bardzo zróżnicowanej jakości. Wiele z nich nigdy nie poznamy. Ci , którzy kochają piękno Włoch, w każdym zakątku mogą odkryć interesujące, nieznane wino, o którym po powrocie do domu będą opowiadali, że było to najlepsze wino, jakie pili w życiu. Ale to są uroki niesprawdzalnych doświadczeń.

Włosi i nie tylko, pozazdrościli Francuzom ich systemu klasyfikacji win. Niestety, nie ułatwia to klientom poruszania się po półkach z winami. Miło jest za to mieszkańcom tych winiarskich miejscowości i obszarów winiarskich, o których, prawdopodobnie nikt z nas by w życiu nie usłyszał.

Klasyfikacja win włoskich.

- VINI DE TAVOLA, wina bazowe od których rozpoczyna się klasyfikacja win włoskich.

- IGT (Indicazione Geografica Tipica), odpowiednik francuskiego Vin de Pays. W piramidzie jakości stanowi klasę pośrednią między winami stołowymi a DOC. Ustanowiono je w 1992 roku. Stanowią one (2005) około 20% produkcji win włoskich. Zdefiniowane prawem warunki produkcji są mniej restrykcyjne niż DOC. Klasa ta ma stanowić krok pośredni do ewentualnego ubiegania się o wyższą klasę, co może nastapić najwczesniej po 5 latch. Ponadto daje możliwość producentom eksperymentowania zgodnie z potrzebami rynku, na co nie pozwala klasa DOC. Jedynie region Piemontu i Doliny Aosty nie posiada win w klasie IGT ponieważ prawie w całości występuja tam wina DOC.

- DOC (Denominazione di Origine Controllata), odpowiednik francuskiej AOC.

- DOCG (Denominazione di Origine Controllata e Garantita), jest szczytem włoskiej klasyfikacji win, z gwarantowanym pochodzeniem wina.

Alfabetyczny spis DOC we Włoszech (stan 2004):
Aglianico del Taburno, Aglianico del Vulture, Albugnano, Alcamo (Bianco d'Alcamo), Aleatico di Gradoli, Aleatico di Puglia, Alezio, Alghero, Alta Langa, Alto Adige, Ansonica Costa dell'Argentario, Aprilia, Arborea, Arcole, Assisi, Atina, Aversa, Bagnoli di Sopra or Bagnoli, Barbera d'Alba, Barbera d'Asti, Barbera del Monferrato, Bardolino, Bianchello del Metauro, Bianco Capena, Bianco della Valdinievole, Bianco di Custoza, Bianco di Pitigliano, Bianco Pisano di San Torpe, Biferno, Bivongi, Boca, Bolgheri, Bolgheri Sassicaia, Bosco Eliceo, Botticino, Bramaterra, Breganze, Brindisi, Caccemmitte di Lucera, Cagnina di Romagna, Caldaro (Lago di Caldaro), Campi Flegrei, Campidano di Terralba (Terralba), Canavese, Candia dei Colli Apuani, Cannonau di Sardegna, Capalbio, Capri, Capriano del Colle, Carema, Carignano del Sulcis, Carmignano, Barco Reale di Carmignano, Carso, Castel del Monte, Castel San Lorenzo, Casteller, Castelli Romani, Cellatica, Cerasuolo di Vittoria, Cerveteri, Cesanese del Piglio, Cesanese di Affile, Cesanese di Olevano Romano, Cilento, Cinque Terre, Cinque, Terre Sciacchetrŕ, Circeo, Ciro, Cisterna d'Asti, Colli Albani, Colli Altotiberini, Colli Amerini, Colli Berici, Colli Bolognesi, Colli Bolognesi Classico Pignoletto, Colli del Trasimeno, Colli della Romagna Centrale, Colli della Sabina, Colli dell'Etruria Centrale Colli di Conegliano, Colli di Faenza, Colli di Luni, Colli di Parma, Colli di Rimini, Colli di Scandiano e Canossa, Colli d'Imola, Colli Etruschi Viterbesi, Colli Euganei, Colli Lanuvini, Colli Maceratesi, Colli Martani, Colli Orientali del Friuli, Colli Perugini, Colli Pesaresi, Colli Piacentini, Colli Tortonesi, Collina Torinese, Colline di Levanto, Colline Lucchesi, Colline Novaresi, Colline Saluzzesi, Collio Goriziano (Collio), Contea di Sclafani, Contessa Entellina, Controguerra, Copertino, Cori, Cortese dell'Alto Monferrato, Cortona, Costa d'Amalfi, Coste della Sesia, Delia Nivolelli, Dolcetto d'Acqui, Dolcetto d'Alba, Dolcetto d'Asti, Dolcetto delle Langhe Monregalesi, Dolcetto di Diano d'Alba, Dolcetto di Dogliani, Dolcetto di Ovada, Donnici, Elba, Eloro, Erbaluce di Caluso or Caluso, Esino, Est! Est!! Est!!! di Montefiascone, Etna, Falerio dei Colli Ascolani, Falerio, Falerno del Massico, Fara, Faro, Fiano di Avellino (Apianum), Frascati, Freisa d'Asti, Freisa di Chieri, Friuli Annia, Friuli Aquileia, Friuli Grave, Friuli Isonzo, Friuli Latisana, Gabiano, Galatina, Galluccio, Gambellara, Garda, Garda Colli Mantovani, Genazzano, Gioia del Colle, Giro di Cagliari, Golfo del Tigullio, Gravina, Greco di Bianco, Greco di Tufo, Grignolino d'Asti, Grignolino del Monferrato Casalese, Guardia Sanframondi (Guardiolo), Ischia, Lacrima di Morro d'Alba, Lago di Corbara, Lambrusco di Sorbara, Lambrusco Grasparossa di Castelvetro, Lambrusco Mantovano, Lambrusco Salamino di Santa Croce, Lamezia, Langhe, Lessona, Leverano, Lison-Pramaggiore, Lizzano, Loazzolo, Locorotondo, Lugana, Malvasia delle Lipari, Malvasia di Bosa, Malvasia di Cagliari, Malvasia di Casorzo d'Asti, Malvasia di Castelnuovo Don Bosco, Mandrolisai, Marino, Marsala, Martina or Martina Franca, Matino, Melissa, Menfi, Merlara, Molise, Monferrato, Monica di Cagliari, Monica di Sardegna, Monreale, Montecarlo, Montecompatri Colonna, Montecucco, Montefalco, Montello e Colli Asolani, Montepulciano d'Abruzzo, Monteregio di Massa Marittima, Montescudaio, Monti Lessini (Lessini), Morellino di Scansano, Moscadello di Montalcino, Moscato di Cagliari, Moscato di Noto, Moscato di Pantelleria, Moscato di Sardegna, Moscato di Scanzo, Moscato di Siracusa, Moscato di Sorso Sennori, Moscato di Trani, Moscato Passito di Pantelleria, Nardo, Nasco di Cagliari, Nebbiolo d'Alba, Nuragus di Cagliari, Offida, Oltrepo Pavese, Orcia, Orta Nova, Orvieto, Ostuni, Pagadebit di Romagna, Parrina, Penisola Sorrentina, Pentro di Isernia or Pentro, Piemonte, Pinerolese, Pollino, Pomino, Primitivo di Manduria, Prosecco di Conegliano-Valdobbiadene, Reggiano, Reno, Riesi, Riviera del Garda Bresciano, Riviera Ligure di Ponente, Roero, Romagna Albana Spumante, Rossese di Dolceacqua (Dolceacqua), Rosso Barletta, Rosso Canosa (Canasium), Rosso Conero, Rosso di Cerignola, Rosso di Montalcino, Rosso di Montepulciano, Rosso Orvietano (Orvietano Rosso), Rosso Piceno, Rubino di Cantavenna, Ruche di Castagnole Monferrato, Salice Salentino, Sambuca di Sicilia, San Colombano al Lambro, San Gimignano, San Martino della Battaglia, San Severo, San Vito di Luzzi, Sangiovese di Romagna, Sannio, Santa Margherita di Belice, Sant'Agata dei Goti, Sant'Anna di Isola Capo Rizzuto, Sant'Antimo, Sardegna Semidano, Savuto, Scavigna, Sciacca, Sizzano, Soave, Solopaca, Sovana, Squinzano, Taburno, Tarquinia, Teroldego Rotaliano, Terre di Franciacorta, Torgiano, Trebbiano d'Abruzzo, Trebbiano di Romagna, Trentino, Trento, Val d'Arbia, Val di Cornia, Val Polcevera, Valcalepio, Valdadige, Valdichiana, Valle d'Aosta, Valpolicella, Valsusa, Valtellina, Velletri, Verbicaro, Verdicchio dei Castelli di Lesi, Verdicchio di Matelica, Verduno Pelavrega (Verduno), Vermentino di Sardegna, Vernaccia di Oristano, Vernaccia di Serrapetrona, Vesuvio, Vicenza, Vignanello, Vin Santo del Chianti, Vin Santo del Chianti Classico, Vin Santo di Montepulciano, Vini del Piave (Piave), Zagarolo.

Alfabetyczny spis IGT we Włoszech (116 apelacji):
Allerona, Alta Valle della Greve, Alto Livenza, Alto Mincio, Alto Tirino, Arghilla, Atesino delle Venezie, Barbagia, Basilicata, Benaco Bresciano, Beneventano, Bergamasca, Bettona, Bianco di Castelfranco Emilia, Calabria, Camarro, Cannara, Civitella d'Agliano, Colli Aprutini, Colli Cimini, Colli del Limbara, Colli del Sangro, Colli della Toscana Centrale, Colli di Salerno, Colli Ericini, Colli Trevigiani, Collina del Milanese, Colline Frentane, Colline Pescaresi, Colline Savonesi, Colline Teatine, Condoleo, Conselvano, Costa Viola, Daunia, Del Vastese (Histonium), Delle Venezie, Dugenta, Emilia (dell'Emilia), Epomeo, Esaro, Fontanarossa di Cerda, Forlě, Fortana del Taro, Frusinate (del Frusinate), Grottino di Roccanova, Irpinia, Isola dei Nuraghi, Lazio, Lipuda, Locride, Marca Trevigiana, Marche, Maremma Toscana, Marmilla, Mitterberg, Modena (Provincia di Modena), Montenetto di Brescia, Murgia, Narni, Nettuno, Nurra (Nurra Algherese), Ogliastra, Osco (Terre degli Osci), Paestum, Palizzi, Parteolla, Pellaro, Planargia, Pompeiano, Provincia di Mantova (Mantova), Provincia di Nuoro (Nuoro), Provincia di Pavia (Pavia), Provincia di Verona (Veronese), Puglia, Quistello, Ravenna, Roccamonfina, Romangia, Ronchi di Brescia, Rotae, Rubicone, Sabbioneta, Salemi, Salento, Salina, Scilla, Sebino, Sibiola, Sicilia, Sillaro (Bianco del Sillaro), Spello, Tarantino, Terrazze Retiche di Sondrio, Terre del Volturno, Terre di Chieti, Terre di Veleja, Tharros, Toscano (Toscana), Trexenta, Umbria, Val di Magra, Val di Neto, Val Tidone, Valdamato, Vallagarina Valle Belice, Valle del Crati, Valle del Tirso, Valle d'Itria, Valle Peligna, Valli di Porto Pino, Veneto, Veneto Orientale, Venezia Giulia, Vigneti delle Dolomiti.