Rodan Południowy

    W części południowej, na lewej stronie rzeki rozpościerają się winnice Gigondas, Coteaux du Tricastin, Châteauneuf du Pape, Vacqueyras, Beaumes-de-Venise, Côtes du Ventoux, Côtes du Lubéron, a po prawej stronie sławne winnice produkujące wina różowe: Lirac i Tavel.

Châteauneuf du Pape, interesujące miasteczko z dominującymi nad nim ruinami , będącego w XIV wieku letnią rezydencją papieży awiniońskich. Jak pamiętamy, Filip Piękny, wnuk Ludwika Świętego, przyłączył do Francji Lyon, Lille i Szampanię. Skutecznie walczył z równie wojowniczym jak on papieżem Bonifacym VIII. Uzyskawszy wpływy w Kurii rzymskiej oraz części zwaśnionej arystokracji rzymskiej spowodował, że na trwającej jedenaście miesięcy konklawe w Perugii, po śmierci Benedykta XI, papieżem wybrano Raymunda Bertranda de Got, Gaskończyka, arcybiskupa Bordeaux.. To on, papież Klemens V, po kilku latach wahania przeniósł stolicę apostolską wraz z Kurią liczącą cztery tysiące urzędników, do Awinionu, niewielkiego miasteczka nad Rodanem, które było nią przez kilkadziesiąt lat. ( to od Klemensa V wzięło nazwę znakomite wino z Pessac Leognan - Chateau Pape Clement). Do Awinionu przybył w 1309 roku i polecił zakładać winnice, ale dopiero jego następca papież Jan XXII spowodował rozwój papieskich winnic w Chateauneuf du Pape. Jeszcze w XVIII wieku tutejsze wina znane były jako wina awiniońskie. Z zamku papieskiego, niestety, zostały dziś tylko żałosne ruiny, tym niemniej ze wzgórza rozciąga się piękny widok na miasteczko i okoliczne winnice.  Dopiero w  XIX wieku zaczęto określać je jako Chateauneuf-du-Pape! Podczas rewolucji francuskiej, miedzy rokiem 1790 a 1793 przechrzczono je na Châteauneuf d'Avignon. Oficjalnie do 1893 roku nazywało się Châteauneuf - Calcernier. Jak większość winnic w drugiej połowie XIX wieku, nie ominęła ich phylloxera.

Te wina, które zawierają relatywnie dużo grenache, są dosyć lekkie i pije się je po roku lub dwóch. Są jednak producenci, którzy wytwarzają klasyczne, ciemne, głębokie Chateauneuf-du-Pape, każdy używa swojej własnej, wypróbowanej mieszanki składającej się nawet z 13 dozwolonych tutaj szczepów winnych. Są to (do wiadomości rozwiązujących krzyżówki) : grenache, clairette, syrah, mourvedre, picpoul, terret noir, counoise, picardan, muscardin, caccarese, cinsault,  rousanne i marsanne. Oczywiście, mało kto stosuje taki koktajl, ograniczając się zwykle do kilku szczepów. W zależności od zastosowanych gron, mamy do czynienia z winami mniej lub bardziej korzennymi, garbnikowymi, winami wymagającymi dłuższego lub krótszego dojrzewania. Podstawą jednak każdego tutejszego wina jest Grenache, syrah, mourvedre, cinsault.
 Do najbardziej cenionych i znanych win tego regionu należą Domaine de Beaucastel, Chateau Fortia, Chateau Rayas, Chateau La Nerte, Le Vieux Télégraphe. W okolicy Chateauneuf-du-Pape jest około 300 winnic. Jest chyba najbardziej znanym u nas czerwonym winem z południowej części Côtes du Rhône.  Na etykietach i butelkach win można znaleźć średniowieczny herb papieski. Używać go mogą wyłącznie właściciele winnic. Klasyczne Chateauneuf du Pape nadaje się do posiłku dopiero kiedy ma trzy, cztery lata. Chateauneuf jest trunkiem mocnym, rozgrzewajacym, ciemnym, o pieprzowo-cynamonowm aromacie.  Zawiera sporo alkoholu, zwykle 13-14 procent. Swoją moc, kolor i wszystkie charakterystyczne cechy zawdzięcza przede wszystkim niezwykłej glebie, a właściwie grubej warstwie otoczaków, które nagrzewając się za dnia, oddają ciepło w nocy, dogrzewając winogrona. Czyni je to dojrzalszymi niż te, które rosną na żyżniejszej glebie. Znakomite do dojrzałych serów, dziczyzny lub zwykłego steku. 

Stosunkowo rzadkim winem (tylko około 3% produkcji) jest biały Châteauneuf-du-Pape, zawsze full body, ekstraktywny,  o małej kwasowości  i złotawym kolorze. Najlepsze mają smak i aromat melonów z akcentami kwiatowymi. Wytwarza się go z wielu szczepów, w tym z Grenache Blanc, Roussanne i Clairette. Temperatura podawania 8-10 stopni Celsjusza, znakomicie nadaje sie do pasztetu z zająca, ryb w sosach, skorupiaków i owoców morza. 

Chateauneuf-du-Pape 2000. Ten znakomity rocznik ulubionego wina Charlesa de Gaulle'a został wysoko oceniony m.in przez Parkera (91-95 pktów!). Dojrzałe , full-body, intensywna barwa , aromat czerwonych owoców, skóry, korzeni. Subtelne taniny pozwolą winu na długi pobyt w piwnicy. Niestety ceny mogą nie być najniższe.

Gigondas, wina z Gigondas w 1966 roku podniesione zostały do rangi Côtes-du-Rhône- Villages, a w 1971 roku uzyskało swoje własne AOC. Najlepsze z nich podobne są do Chateauneuf du Pape. Wino wytwarzane jest głównie z czarnego Grenache, Cinsaut, Mourvedre i Syrah. Grenache jako wyjątkowo słodkie bezwzględnie potrzebuje wspólników, bez których byłoby zbyt płaskie i bezbarwne. Znakomicie uzupełnia dania w bogatych sosach. Dobre roczniki mogą poleżeć w piwnicy 10 do 15 lat i więcej. Wina czerwone z tej apelacji stanowia około 97%, innym dozwolonym winem jest rosé. Gigondas są krzepkie, pełne ciała,bogate, hojne, muskularne, niektóre są nieco rustykalne.  Wina różowe niezbyt doceniane są swieże, lekkie i  żywe. Aromat ma nieco ziemisty, przypominajacy prowansalski garrigue (trudne do zdefiniowania określenie ziołowego aromatu win  z  Doliny Rodanu czy Prowansji, używane przez miejscowych degustatorów.  Garrigues to stoki wzgórz pokrytych niskimi, aromatycznymi ziołami , m.in. lawendą. Można błysnąć przed znajomymi, u nas określenie to jest praktycznie nie używane. Ponadto w winach tych wyczuć można aromaty pieprzu, słodkich czarnych wiśni, jagód, cassis. Z wyższaej klasy Gigondas można spotkać Chateau de St.Cosme,  Guigala, Paula Jaboulet-Ainé, Vidal-Fleury, Pierre Amadieu. Niektóre wina Gigondas cechują się dużą osobowością  i charakterem.  
Vacqueyras, druga po Gigondas Côtes du Rhône Villages, która uzyskała własną AOC w 1990 roku (najmłodsze AOC Doliny Rodanu!). Vacqueyras może być czerwone, białe lub rosé. Większość jednak z 700 hektarowej AOC stanowią wina czerwone (około 95%). Wina stąd podobne są więc do Gigondas i Chateauneuf du Pape. W mieszankach tej AOC około 50% stanowi Grenache, pozostałe to Syrah, Mourvedre i Cinsaut. Vacqueyras są nieco mniej wyszukane, bardziej rustykalne niż wina z Gigondas, mają podobny skład ,są mocne, o stosunkowo niewielkiej zawartości garbników, o aromacie lukrecji. Najlepsze w wieku 5 do 10 lat. 

Beaumes-de-Venise, AOC produkująca czerwone Côtes du Rhône Villages, ale sławna głównie ze swoich białych, niezwykle aromatycznych, o zapachu kwiatów słomkowo-złotych Vin Doux Naturel (VDN). Może to nam się wydawać dziwne, ale w latach 60-tych i początkach lat 70-tych w północnej Europie wino to było bardziej znane niż Sauternes czy słodkie wina niemieckie. Podobnie jak muskaty z Langwedocji - Frontignan, Lunel, Mireval, St-Jean-de Minervois, produkowane jest z jego najszlachetniejszej odmiany Muscat Blanc a Petits Grains. Mimo dużej zawartości alkoholu (około 15%), Beaumes de Venise uważane jest za bardziej delikatne, świeższe w smaku niż muscaty w innych regionach. Jak wszystkie muskaty, pije się je młode i dobrze schłodzone. Francuzi lubią pić Beaume de Venise jako aperitif, Anglosasi zaś, z lub po deserze. Odmianę tę stosuje się także w AOC Muscat du Cap Corse, w winach AOC Grand Roussillon Muscat a Petits Grains Blancs stanowi podstawową odmiane.  Odmiana ta stanowi także część mieszanki AOC Alsace white .

Côtes du Ventoux, bardzo dobre, niedrogie wina, które mogą towarzyszyć wszystkim niewyszukanym posiłkom. Są dosyć owocowe, świeże i lekkie, pije się je nawet bardzo młode.

Coteaux du Tricastin, mieszanka typowych dla tego regionu szczepów. Ulubione wino restauratorów francuskich, z uwagi na dobrą relację jakość/cena.

Côtes du Lubéron. Wina stąd są dobrej jakości, lekko garbnikowe, lekko korzenne, o smaku wanilii. Mogą leżakować 3 do 7 lat.

Tavel. Najbardziej prestiżowe francuskie, wytrawne rosé jest produkowane głównie z gron Grenache (można przy jego wytwarzaniu stosować aż 9 odmian winogron). Tavel pod wszystkimi względami, poza kolorem, przypomina wino czerwone. Różowy kolor wina jest efektem krótkiego kadziowania, czyli krótkiego czasu fermentowania moszczu wraz ze skórkami winogron. Tavel lekko schłodzone nadaje się znakomicie na piknik, szczególnie do drobiu na zimno. Pije się jako wino młode.

Lirac. Duża AOC na prawym brzegu Rodanu produkująca full body wina czerwone, różowe i trochę ciężkawego białego wina. Rosé zbliżone do sąsiedniego Tavel, produkowane jest w podobnych warunkach i z tych samych odmian winogron (ale zawiera nie więcej niż 40% Grenache). Do tej AOC należy miejscowość Roquemaure, która w XVI wieku była ważnym portem, z którego ekspediowano wino na północ, do Anglii i Holandii. W XVIII wieku była ważniejszym centrum winiarskim niż leżący po drugiej stronie rzeki Chateauneuf du Pape.